Bokashi, slimme inzet van groene reststromen

Geplaatst op: 11 juni 2024

Binnen Fjildlab wordt onderzocht wat de toepassing van bokashi op grasland en maisland voor effect heeft op onder andere het bodemleven, bodemchemie, gewasopbrengst en gewaskwaliteit. Afgelopen dinsdag presenteerden de onderzoekers een blauwdruk dat als basis kan dienen voor een groenstation waar lokale groene reststromen omgezet kunnen worden in bokashi. In deze blauwdruk is een biomassa-inventarisatie opgenomen voor een gebied met een vijf kilometer radius in de gemeente Dantumadeel. De blauwdruk werd afgelopen dinsdag uitgereikt aan wethouder Gerben Wiersma van de Gemeente Dantumadiel en aan dagelijks bestuurder Cees Pieter van Burgsteden van Wetterskip Fryslân.

Met de inventarisatie hebben we een indruk gekregen van hoeveel materiaal er beschikbaar is. Binnen de radius is al het bermmaaisel meegenomen dat schoon en onverdacht aangeleverd kan worden, dus geen bermen met mogelijke vervuiling langs N-wegen, schoolroutes of binnen een bebouwde kom. Op basis van de verkregen biomassa is berekend hoeveel de gemeente kan besparen door het maaisel lokaal af te zetten, een besparing van meer dan 50% is hierbij haalbaar. Op dit moment wordt laagwaardig natuur- en bermgras, tegen kosten voor gemeenten en terrein beherende organisaties (TBO’s) verwerkt. Als agrariërs deze stromen lokaal mogen verwerken en geld toe krijgen voor deze verwerking, dan kunnen boeren ook flink besparen  op de aankoop van bodemverbeteraars. Opgeteld kan dit leiden tot wel 75% kostenbesparing op het boerenerf. De blauwdruk beschrijft verder de recente wetenschappelijke inzichten en hoe zorg gedragen kan worden voor de kwaliteit van het aangeleverde materiaal. Ook komt de wet en regelgeving aan bod en is er een duidelijke uiteenzetting van wat toegestaan is, welke ontheffingen nodig zijn en hoe het zit met de mestboekhouding. Wanneer er dierlijke mest aan bokashi wordt toegevoegd om de verhouding koolstof en stikstof in het product te verbeteren, dan wordt de regelgeving complexer. Verwerking van biomassa van het eigen agrarische bedrijf is toegestaan, maar om op het boerenerf aangevoerde reststromen te verwerken tot bokashi en dit toe te passen is nog niet toegestaan binnen huidige de wet- en regelgeving. Landelijk word vanuit Circulair Terreinbeheer wetenschappelijke- en praktijkkennis verzameld om nieuw beleid te ontwikkelen voor lokale verwerking en toepassing van plantaardige reststromen, hieronder vallen onder andere bokashi en compost.

Blauwdruk
Op de zes locaties in Noordoost Friesland liggen proefvelden waarop de toepassing van bokashi en drijfmest wordt vergeleken met bemesting via alleen drijfmest. De totale aanvoer aan stikstof is gelijk tussen de behandelingen.

Onderzoek
Sinds 2018 onderzoeken Hogeschool Van Hall Larenstein samen met Mulder Agro, Noardlike Fryske Wâlden, Gemeente Dantumadeel, het Wetterskip en zes agrariërs in Noordoost Friesland wat de toepassing van bokashi op grasland en maisland voor effect heeft op onder andere het bodemleven, bodemchemie, gewasopbrengst en gewaskwaliteit. Het onderzoek maakt onderdeel uit van het overkoepelende kennisprogramma Circulair Terreinbeheer. Het doel van Circulair Terreinbeheer is het realiseren en verbeteren van de biomassakringlopen bij terreinbeheer, gericht op agrariërs, beheerders en beleidsmakers. Het onderzoek loopt eind 2024 af en dan wordt de balans opgemaakt.

Melkveehouder Jan Auke Bos wil vanuit zijn bedrijf graag koolstof opbouwen in de bodem in het kader van klimaatverandering: “Door bokashi toe te voegen aan de bodem zetten we het bodemleven aan het werk en wordt deze koolstof opgenomen in de bodem”. Dagelijks bestuurder van Wetterskip Fryslân Cees Pieter van Burgsteden vult aan: “Organische stof opbouw is zeer belangrijk want elke procent stijging in organische stof in de bodem betekent op een hectare 400 kuub extra waterberging. Dit is ongelofelijk belangrijk in het kader van klimaatverandering”.

Wat is bokashi?
In het buitengebied zijn er volop groene reststromen als berm- en slootmaaisel beschikbaar. Overheden en terreinbeheerders laten dit vaak door derde partijen onderhouden en voeren dat nu voornamelijk af naar centrale composteerterreinen. Organische reststromen kunnen ook lokaal verwerkt worden, bijvoorbeeld tot bokashi, een bodemverbeteraar die door inkuilen van biomassa wordt gevormd. Door de reststromen op deze manier te fermenteren op het boerenerf kunnen ze als bodemverbeteraar weer lokaal toegepast worden op gras- of akkerpercelen. Bokashi is voer voor het bodemleven, verhoogt de bodem organische stof en kan daarmee het watervasthoudend vermogen verhogen en de bodemstructuur verbeteren. Daarnaast kan het kosten besparen voor zowel overheden en terreinbeheerders, als ook de boeren die de biomassa afnemen.

BEKIJK DE BLAUWDRUK HIER

Bekijk ook de video: Fjildlab | Bokashi Groenstations

Terugblik bijeenkomst Samenwerking Akkerbouw en Melkveehouderij

Geplaatst op 13 juni 2024
Op 28 mei jl. organiseerde Fjildlab samen met Ynbusiness, ANNO (Agenda Netwerk Noordoost) en Hogeschool Van Hall Larenstein en Ecolana een bijeenkomst bij akkerbouwbedrijf Van der Bos in Holwert over samenwerking tussen akkerbouwers en melkveehouders. Er waren ruim dertig belangstellenden....

Kruiden tussen de coulissen: Resultaat eerste metingen kruidenrijk grasland in elzensingels en houtwallen

Geplaatst op 13 juni 2024
In het project Kruiden tussen de Coulissen onderzoekt vereniging Noardlike Fryske Wâlden samen met vele partners wat de waarde is voor de boven- en ondergrondse biodiversiteit van kruidenrijk grasland dat tussen de singels en de wallen is ingezaaid. Bovendien willen...

Even voorstellen… Martijn van der Heide: Lector Biodiversiteit in het Landelijk Gebied

Geplaatst op 13 juni 2024
Martijn is 1 maart jl. gestart als lector bij Van Hall Larenstein met het thema biodiversiteit in het landelijk gebied. Na ruim drie maanden in dienst te zijn, deelt hij zijn eerste ervaringen en ook zijn toekomstplannen. Voorheen werkte hij...

Werk maken van Vlas: terug in de regio: interview Pyt Sipma

Geplaatst op 1 juni 2024
Binnen Fjildlab werken we aan verschillende projecten voor een toekomstgerichte landbouw. Voordat een project succesvol is gaat daar een poos van experimenteren en proberen aan vooraf. Iemand die daar meer over kan vertellen is Pyt Sipma. In Engwierum heeft hij...

Duurzame innovaties voor minder droogteschade in Friese zandgebieden

Geplaatst op 25 april 2024
Nederland heeft de afgelopen jaren steeds vaker te maken gehad met hete en droge zomers, waarbij de grondwatervoorraad onder druk kwam te staan. Dit had gewasschade en verdroging van natuur tot gevolg. De afgelopen zes jaar boekten tientallen Friese agrariërs...

Fjildlab “Startups” Gezonde en Duurzame Voeding in de Korte Keten

Geplaatst op 17 mei 2024
Fjildlab organiseert op vrijdag 31 mei aanstaande een Fjildlab ‘Startups’ dag om ideeën op het gebied van landbouw en voeding verder te kunnen brengen. Het betreft een besloten bijeenkomst waarbij we verschillende ingestuurde ideeën verder willen helpen. Het belooft een...

Kruiden tussen de Coulissen: goed voor biodiversiteit en boer?

Geplaatst op 24 april 2024
In het project Kruiden tussen de Coulissen zoeken we antwoord op de vraag: Levert ingezaaid productief kruidenrijk grasland meer biodiversiteit op en draagt dit ook bij aan de biodiversiteit van het omringende coulisselandschap? Om dit te onderzoeken worden er metingen...

Fjildlab “Startups” Gezonde en Duurzame Voeding in de Korte Keten

Geplaatst op 22 april 2024
Ben jij een agrariër of bewoner uit Noordoost Fryslân, die met korte ketens en voeding aan de slag wil? Dan zijn we op zoek naar jou! Geert Lindenhols (Geertsbest.nl) en Arend Jan Pothof (Distrivers.nl) geven een inkijk in hun ondernemingen...

Fjildlab lanceert prijsvraag toekomstgerichte landbouw op Hogeschool Van Hall Larenstein

Geplaatst op 2 april 2024
Fjildlab is op zoek naar ideeën die een bijdrage leveren aan de kringloopeconomie en een duurzame landbouwsector. Hiervoor wordt onderzoek uitgevoerd en worden proefvelden ingericht waar nieuwe gewassen of bemestingsmethoden worden getest. Ook worden partijen samengebracht om de voedselketen te...

Boeren tussen Boomwallen – een update

Geplaatst op 4 april 2024
Bijna 100 bodemmonsters, het plaatsen van sensoren en plannen maken voor graslandbemonstering: het project Boeren tussen Boomwallen is volop in actie. Met het project ‘Boeren tussen Boomwallen’ willen wij in beeld krijgen wat de voordelen en nadelen van houtwallen en...

Het Fjildlab Noordoost-Fryslân is een initiatief van

© 2019 - 2024 · Fjildlab: veldlaboratorium in Noordoost-Fryslân · Ontwerp & Ontwikkeling Custard on- & offline communicatie